| English | Mushuau Innu-Aimun |
Tan ishipish tshitshipananuipan?
Shiship-pishimᵘ 29, 2022 pipun
Tshekuan tshe tutakanit ?
Tshika minu‑tshitapatakanu, nanatu‑tshissenitakanu kie tshe ishi‑pimipanitakanit innuat eka ka minupanikuht Katshishe-utshimau-atusseniti. Tshika natutuakanuht auenitshenat ka ishi‑matenitahk kie ka ishi-tutuakaniht nete Katshishe-utshimau-atusseniti eshi‑pimipaniti ka kanuenimakaniht: Tshika tshishkutamatishuat ka atushkatakau auenitshe ka nanatu-tshissenimakaniti Katshishe-utshimau-atusseniti ka utineniti auassa, ka aitu-tutuakaniti, ka ishpaniti utinniunit kie tan ishpanipan nete mashten innu ka pimipaniakanit, auassat ka utinakuht Katshishe-utshimau-atusseniti kie
-
- Innu-assit tshika uauitakanu ne nanatu‑tshissenitamun atusseun;
- Tipan tshika natshishkuakanuht uikanishimuauat kie kutakat auenitshenat, kie kamakunakaniht;
- auenitshenat tshe aimiakaniht; kie
- e uetashinataitshenanuti, nikamuna e tutakaniti, e pitepanitishunanuti, e mashinaitshanuti, kie kutaka tshekuana
Nipun ka nanatu-tshissenitakanit: Tshika nanatu-tshissenimakanuht passe auassat kie ussinitshishuat ka kanuenimakaniht kie ma ka unitak itinniunuau kie ka ishi-tutuakaniht nete e kanuenimakaniht kie ma ka utinakaniht
-
- Uikanishimauat kie ma uikanishimau ka uinakaniti nete auassa tshetshi uinuau uetshit aimiakanit uiesh aitiniti auassa, tshika natuenitamuakanuht ka shakassinitakanit mashinaikannu tshetshi nanatu-tshissenitakanit ka ishpanit tshekuannu nete ka kanuenimakaniti. Kie tshetshi mashinatautishut tshetshi uitshiaushiht nanatu-tshissenitakaniti tshekuannu, eku utinakaniti ne mashinaikan ka shakassinitakanit kaimisht mak nutim tshekuannu tshika tshishikashunanunu. Shash tshipa tshi shakassinitakanu mashinaikan upau-pishimᵘ 1, 2022 nuash uashtessiu-pishimᵘ 31, 2022 pipun
- Ne uet nanatu-tshissenitakanit tshekuan, tshetshi nishtutatakanit tshekuan ishpanipan kie tshetshi tutakanit tshekuan tshetshi eka minuat ishinakuak nete aianishkat.
- Nete ka pimipanitakanit tapueun ka nanatu‑tshissenitakanit, apu tshika ut uauetashutakanit atamenitamun, kie ma etamenimakanit auen, kie ma tshetshi ut mishkakanit e pikunakanit tipenitamun matshi‑tutamunit kie ma tipenitamun takuaimatsheun tshetshi ut shuniat kaniupanit.
Nete ka ut tshishkutamatishunanut tshekuannu ka ishi-tshissenitahk tshishennuat, auenitshenat ka mishta-tshissenitahk kie ka mishta‑tshishkutamashunanuti: Nete ka ut pimipanitakanit tapueun ka nanatu-tshissenitakanit, tshika tshishkutamuakanut tshetshi minu-tshissenitak ueshkat ka aitinanunit, kie anu uet minuanit tshishennuat eshi‑tshissenitakau, ka tshissenitakau tshekannu auenitshenat, ka mishta-tshissenitak tshekuannu ka mishta-tshishkutamuakanit kie ma ka mishta-tshikutamashunanuti auenitshenat ka atusset, miam mate katshishe-utshimau-atusseshiht, kamakunueshiht, auassa mak ussinitshishua ka atushkuat, minu-inniunnu ka atushakatak, kie ka uauitshiat auenitshenat ka mitunenitshikan akushiniti , kie kutakat auenitshenat nete tshe tananut, tshe natutuakaniht aimitau kie ka ishi-nanatu-tshissenitakanit tshekuan.
Tshekuan tshe ishi-pimipanit
Tshishe-utshimau utipenitamuna ekute ka ut tshitshipanitakanit tapueun ka nanatu-tshissenitakanit, kie eukuan tshe uauitakanit auen, tshekuan, tanite, tan ishpish kie tanite uetshi ishpanit / tanite uetshi ishinakuak / tanite uetshi eshi-pimipanit ume nanatu-tshissenitamun tapueun ka atushkatet.
Auenitshenat
- Judge James Igloliorte (shashish kaimit ute Akamassissit mak Napatuau),
- Anastasia Qupee (shashish ka utshimashkueut anite Innu Nation), kie
- Mike Devine (shashish ka mishta-tshishkutamatshet ka tshishe-utshimau-atusseunnu)
Tshekuan tshe tutakanit nete nanatu-tshissenitakaniti tapueuen ?
- Tshe ishi-tutakanit tshekuan kie eshi-atushkateti ka ishi-tapuetatishunanut, e nanatu-tshissenitakanit, eshi-mishkakanit, minuat kau e minu-tshitapatakanit ka ishi-nanatu-tshissenitakanit nete ka ut tshitshipanit eka ka minupanit tshekuan:
- Shashish ka pet kanuenimakaniht auassat ka ishi-matenitahk innu
- Tshekuana ka ut aitat innu nete auassa ka kanuenimakaniti
- Tshetshi tutakanit tshekuan kie tshekuan eka ka ishi-minupanit, tshetshi tutakanit e uitshiakanit auen kie tshetshi eka ka uitshiaushiht auen kie/ kie ma e utinakaniti utauassima uikanishimuau, kie ma nete innu-assit eshkᵘ ka-ishi-inniut kie ka aitit utinniunnit eshkᵘ ka tat nete innu-assit mekuat ka utinakanit
- Ka ishi-tutuakanit eka minuanit, ka ishi matenitak eka minu-tutuakanit, kie eshpanit innu ka tat nete ka ishi-tutakanit tshekuannu tshe atushkatet, kie e taniti uikanishimuaua
- Tshe ishi-uauetashuteti nanatu-tshissenitamuna auassat kie ussinitshishuat ka nipiht:
- Ka ishi-tutuakaniht mekuat ka kanuenimakaniht kie ma ka utinakaniht
- Eshkᵘ eka 25 tatupipunueshiht ka nipiht kie ma ka nipiht ushkau-pishimua 30, 2007 pipunnu;
- Uikanishimauat, kie ma peikᵘ uikanishimau e takuaimuat uikanisha, kie ma auen ka uinakanit tshetshi tat nete ueshkat ka ishi-pimipanit tshishe-utshimau-atusseunnu ka ut nipiniti auassa; kie
- Tapuetatun tshetshi tshitshipanit e nanatu-tshissenitakanit tshekuan
- Eshi tapuetishunanut tshe ishi-tutakakanit tshekuan: Tshika mamushtakanua uauitamuna, tan ishpanipan tan eshi-matenitakuanipan, tshekuan miashkutshipanit, tshekuan minupanipan kie tshekuan eka minupanit, kie tshetshi tutakanit tshipa ishi-minupanu nete aianishkat.
Tshekuannu uet ui shitshimunanut tshetshi nanatu-tshissenitakanit tapueun ?
Anitshenat ka tshimanakaniht nete ut tshishe utshimaua ui tutamuht tshetshi takunit innuat tshetshi uauitakau eshi-tshissenitahk shutshiteieshimunnu kie shitshimueunnu. Mashten tshipaikaniti ume ka nanatu-tshissenitakanit tapueuen, tshika minu-tshitapatamuat anitshenat ka tshimanikuht tshishe-utshimaua, nenu ka ishpish petahk etatshimushtuakaniht kie eshi-tshishkutamakuht auennua. Eku tshe tutahk mashinaikannu tshipa ishi‑uitshiakanuht auassat , e shutshiteieshkuakaniht, tshetshi minuenamuht, kie tshetshi ishinniut miam innu ka ishi-inniut.
Tanite tshe natshishkatunanut ?
Anite innu-assit: Nasht eshpish tshi tutakanit tshetshi petuakaniht innuat aimiakanitau, e uaiepananunit kie nete Sheshatshit mak Natuashish tshika tananu. Tshika tutakanu tshetshi natutuakaniht auenitshenat nete ka aitat innu-assit, tshika uauitamuakanuht uauitamatunnu kie nete tshe natshishkuakanit mamuitunanuti.
- Ashu-uitamatun: Innu ka ashu-uitamatsheshiht tshika tauht nete natshishkatunanuniti.
- Natshishkatunnu tshe aiatinak nete innu-assit: Anitshenat ka tshimanakaniht tshishe-utshimat tshetshi pimipanitat tapueun‑nanatu-tshissenitamunnu, shash aieshkuenamuht tshetshi tat auen tshe aiatinahk natshikatunnu nete Sheshatshit mak Natuashish.
- Uauitshitun tshe ishi-takuak: tshika takuan uauitshitun nete tapueun‑nanatu-tshissenitamun atushkateti mamuitunanuti.
Tan tshe ishpish tshitshipananut kie punanut ?
- Nete 2023 pipun tshitapatakanu tshetshi tshitshipananut: Uipat 2023 pipun tshika tshitshipananu, e tshissituakaniht auenitshenat kie ekute tshe shenikanit tshe atushkatet tapueun‑nanatu-tshissenitamun.
- Uauitamatun tshipa tshishtakanu uashtessiu-pishimᵘ 31, 2023 pipun (kie anitshenat ka atushkatakau nenu tapueun-nanatu-tshissenitamunnu tshika tauat nete innu-assit tshe uauitahk ka ishi-mishkakau ka ishi-nanatu-tshissenitakanit tapueun.)
Tan nipa ishi-tuten tshetshi kie nin aimian ?
- Tshe uauitamin ka pet ishpanin kie tshin
- Eku ui uauitamini ka ishpanin tshitinniunit nete Kananatu-tshissenitakanit tapueun, tshika minikun tshetshi mashinatautishuin tshetshi eka unuipanitakanit tshitipatshimun tshetshi tain nete kauauiepananut kie ma mamu e uauiepananut nete takuatshiniti. Tshika uitakanu tshe ishpish tshitshipananut.
- Auenitshenat tshe minakaniht tshetshi aimiht
- Anitshenat kaitusseshiht ka peiku-pimipanitishuht kie ma auen tshetshi minakanit tshetshi aimit, mashinaikana ka shakassinitakaniti tshika unuipanitakanua mashten e atushkanut shetan-pishimᵘ. (Eukuanat anitshenat auenitshenat tshe matenitahk ka ishi-mishkakanit tshekuannu nete Ka‑nanatu‑tshissenitakanit tapueunnu. Tshika minunakuan eshi-atushkatet e‑nanatu-tshissenitakanit tapueun.) Akamassissit mak Napuatuau tshishe-utshimau kie Innu-kapeiku-pimipanitishuht (Innu Nation, Sheshatshit mak Natuashish innu-utshimauat) tshika minakanit tshetshi aimiht. Kutakuat kapeiku-pimipanitishuht passe eshi-pimipananut tshika minakanuht tshetshi uauitahk kie uinuau etenitahk.
- Nipuna ka nanatu-tshissenitakaniti
- Eku ui itashueini tshetshi nanatu-tshissenimakanit ka unit tshikanish, tshika shakassinitan mashinaikan. Nete kaitusseu-katshitapatakanit tshipa tshi unuipanitan ne mashinaikan. [link to form]. Eku tshe pitakatain ushkau pishimᵘ 30, 2022 pipun. Tapuetakaniti tshimashinaikan tshetshi nanatu-tshissenimakanit tshikanish ka natuenitamut, nutim tshika tshishikashunanut kie kaimisht tshe uauitshishk.
Tan tshe ishi-atushkatet tapueun-nanatu-tshissenitamun ?
- Kaimishiht tshika mamunamuat uauitamuna kie eshi-mishkakanit tapueun tshetshi mashinataikau kie uauitakau tshipa ishi-minupanitakanu ka ishi-nanatu-tshissenitakanit tapueun.
- Tshetshi peikutakanit minupanitun: Nete Ka-nanatu-tshissenitakanit tapueun tshika tutakanu tshetshi peikutakanit kie tshe ishi-uauitshiaushinanut nete ut Touchstones of Hope tshetshi atushkatet tshe ishi-mishkutinakanit eka ka minupanit tshekuan, tshetshi mamu uitshitunanut e nanatu-mishkakanit minupanitun kie tshe ishi‑tutakanit tshekuan, tshetshi petuakaniht innu‑aitunit, innu‑aimunit kie eshi-inniunanut nete innit.
- Apu tshika ut itamenimakanit auen kie apu tshika ut pimipaniakanit nete kaueueshtakanit
- E natutuakaniht auenitshenat: Apu tshika ut animenitakutakanit tshe ishi-pimipananut nete natutuakanitau auenitshenat
- Tshika minakanuat auenitshenat tshetshi eka unuipanitakanit utipatshimunuau kie kutakat tshika minakanuat mukᵘ uinuau etenitahk tshipa ishi-minupanut eimitau
- Ka ishpaniht nete Katshishe-utshimau-atusseniti ka ishi-pimipanit tshipa tshi ishi-uauitamut nete
- e uetashinataitshenanunit;
- e tipatshimut;
- e minuepitakanit kie ma e nikamunanunit;
- e pitepanitishunanuniti kaishetshimakaniti;
- kutaka kaishetshikamakaniti;
- e pitepanitishunanuti e aiminanut;
- e mashinaitshenanunit;
- tshissatmun-mashinaikanissa; kie
- nete kaitusseu-katshitapatakanit.
- Tshipa tshi apashtakanu kassinu kie ma passe tshekuana :
- Nete ka natutakanit
- Kaimiakaniht kie kananatu-tshissenitakanit
- Nanatu-tshissenitamuna (kie nipun nanatu-tshissenitamuna)
- ka nanatuapatakanit tshekuan e mashinataikanit
- e mashinataikaniti tipatshimuna
- E shitshimakanit auen: Nete tapueun ka-nanatu-tshissenitakanit tshetshi shitshimakanit auen tshetshi minuet mashinaikana kie ma tshetshi tshiuenak aimunnu eshi-tshissenitak.
